Fysiotherapie door Biofeedback

Fysiotherapie door Biofeedback


Na de bevalling of na de leeftijd van 50 jaar, wordt het sterk aanbevolen door verschillende gezondheidsdeskundigen om te profiteren van perineale revalidatiesessies. Verschillende methoden van perineale re-educatie kunnen worden overwogen: zelf, via sport, dankzij de tussenkomst van een vroedvrouw of een fysiotherapeut, enz. Toch is er in de Verenigde Staten een techniek ontwikkeld die Biofeedback heet. Het wordt tegenwoordig meer en meer gebruikt en wij leggen in dit artikel alles uit wat u moet weten over deze methode van perineale revalidatie.

Wat is biofeedback ?

Biofeedback, dat in de jaren zestig in de Verenigde Staten is ontstaan, is een technologie die gebruik maakt van alfagolven en voor het eerst werd gebruikt om het elektro-encefalogram te onderzoeken. Hoewel het een technologie is die thans op vele terreinen van de geneeskunde kan worden toegepast, is zij momenteel zeer populair omdat zij met name een rol speelt bij de perineale revalidatie.

Biofeedback bij perineale revalidatie is gespecialiseerd in de behandeling en evaluatie van anale incontinentie maar ook van constipatie. Het gebruik ervan op dit gebied bestaat erin de patiënt te leren hoe hij de contracties van de perineale spieren kan reguleren.

Het is dus geen therapie als zodanig, maar eerder een leertechniek. Biofeedback stelt u in staat de doeltreffendheid of het gebrek daaraan van de beoefende oefeningen te zien, maar het is geen elektrostimulatietechniek. Deze laatste maakt de musculisatie van het perineum mogelijk door er elektrische impulsen naartoe te zenden.

Biofeedback is aangewezen bij eindconstipatie ten gevolge van anisme, verlies van ontlastingsdrang, onstabiele anale hypertonie. In deze omstandigheden werkt het meer als een gedragstherapie. Anorectale anomalie wordt dan gebruikt om een helpende relatie met de patiënt op te bouwen.

Hoe werkt biofeedback ?

De werking ervan wordt eerst verklaard door de naam. Biofeedback betekent "biofeedback" of "biologische terugkoppeling". Het is een geheel van technieken die voornamelijk verband houden met bio-elektriciteitstechnologie.

Met deze technieken is het mogelijk organische functies van het lichaam te meten door de fysiologische signalen te visualiseren van een patiënt die zich van deze metingen bewust is. Dit alles gebeurt met behulp van een reeks elektrische apparaten.

Er is sprake van terugkoppeling wanneer de patiënt die baat heeft bij de technologie, de gemeten orgaanfuncties kan controleren. De controle kan vrijwillig zijn (b.v. om een toestand van stress te corrigeren of om contracties uit te voeren) of onvrijwillig (b.v. na een verandering in de psychologische toestand, zoals het optreden van stress).

Een terugkoppelingsapparaat bestaat uit een klassieke instrumentatieversterker die veelzijdige fysiologische signalen versterkt. Via een koppelschakeling kunnen de signalen worden doorgegeven aan een geluidskaart van een computer.

De gehele behandeling wordt uitgevoerd door een programma en vervolgens doorgegeven aan het scherm. De ontvanger kan de computer zijn van de arts die het onderzoek uitvoert en/of gewoon de smartphone van de patiënt via een speciale toepassing.

Hoe werkt rehabilitatie ?

Op een praktische manier voor revalidatie wordt een elektronisch apparaat, verbonden met een sonde voorzien van sensoren, in de vagina of anus van de patiënt geplaatst. Het registreert alle contractiebewegingen en vertaalt ze in een geluids- en/of visueel signaal.

De patiënt zal dus kunnen zien of horen of hij zijn contractie-oefeningen goed heeft gedaan. Afhankelijk van het resultaat kan hij zijn inspanningen aanpassen. Als motivatie bieden sommige toestellen zelfs de mogelijkheid om doelstellingen van de ene sessie naar de andere te kopiëren.

Er zijn ook manuele toestellen met een luchtsonde, perinometers genaamd. Ze worden steeds minder gebruikt.

Waarom perineale revalidatie met Biofeedback ?

Door het gewicht van de baarmoeder tijdens de zwangerschap en de vergroting van de vagina tijdens de bevalling worden de weefsels die het perineum vormen slap. Deze ontspanning leidt dus tot kleine urine-lekkages bij inspanning, hoe klein ook (lachen, hoesten, enz.). Het is daarom belangrijk om het perineum te heropvoeden. Daartoe kan gebruik worden gemaakt van de zogenaamde manuele methode, de elektrostimulatiemethode of de biofeedbackmethode.

Het hoge mislukkingspercentage tijdens de eerste momenten en de willekeurige resultaten van de manuele methode zijn vaak bronnen van frustratie. Elektrostimulatie lijkt doeltreffend te zijn, maar volgens gezondheidsdeskundigen bestaat er een risico op terugval omdat elektrostimulatie een passieve re-educatietechniek is. De betrokken patiënt leert niet echt hoe hij zijn perineum zelf moet samentrekken.

Biofeedback-reeducatie stelt de patiënt in staat zich bewust te worden van zijn of haar weeën en deze vrijwillig te leren controleren. Het is dus een aanvullende methode op de twee andere die hierboven zijn beschreven. Het geeft een objectieve maatstaf voor de vooruitgang van de patiënt.

Hoewel zo interessant, zou men zich kunnen afvragen of dit een methode is die alleen voor vrouwen is weggelegd.

Wie moet perineale revalidatie ondergaan ?

Perineale revalidatie door Biofeedback is bedoeld voor alle mensen die moeten leren hun perineum onder controle te houden, hetzij na een bevalling of in geval van urine-incontinentie (wat vaak voorkomt na een bepaalde leeftijd). Het is dus even geschikt voor mannen als voor vrouwen. De Biofeedback-techniek maakt het mogelijk de doeltreffendheid van de uitgevoerde oefeningen te meten en is onafhankelijk van het geslacht van de betrokken patiënt.

Wat zijn de voordelen ?

De voordelen van Biofeedback revalidatie zijn talrijk :

1 - De duur

In tegenstelling tot revalidatiesessies met elektrostimulatie, die lang duren, duren Biofeedback-revalidatiesessies gemiddeld 5 tot 15 minuten, afhankelijk van de effectiviteit van de vrijwillige controle van de perineale spiersamentrekkingen door de patiënt.

2 - Motivatie

Gemiddeld zijn er 6 tot 12 sessies perineale revalidatie nodig om de eerste resultaten te zien. Voor complexere klinische situaties kan het aantal sessies hoger zijn. Dankzij biofeedback kan de patiënt zijn vooruitgang objectief volgen en daardoor gedurende het hele proces gemotiveerd blijven, omdat hij zijn evolutie kan visualiseren. Dit is niet het geval bij andere technieken.

3 - Verbetering van incontinentie

Biofeedback kan anale incontinentie als gevolg van sfincter incompetentie verbeteren door de contractie van de gestreepte perineale spieren te versterken. Biofeedback kan even doeltreffend zijn ongeacht of er sprake is van een letsel aan de sluitspier, vooral als de anale incontinentie niet te ernstig is. Zij kan ook een aanvulling vormen op een operatieve behandeling van incontinentie of een rol spelen bij de preventie ervan.